-
Trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả nội dung bài viết "'Cảm hứng' - Bài thơ đặc biệt của Nguyễn Bỉnh Khiêm" của TS. Phạm Văn Ánh (Viện Văn học), đăng trong cụm bài Kỷ niệm 440 năm năm mất của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1585-2025), Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 1 (615), tháng 1-2026
-
Trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả nội dung bài viết "Tư tưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ Nôm số 79" của PGS.TS. Vũ Thanh (Viện Văn học), đăng trong cụm bài kỷ niệm 440 năm năm mất của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1585-2025), Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 1 (615), tháng 1-2026:
-
Tiếp xúc với kho tàng truyện cổ tích Nhật Bản, điều mà độc giả nào cũng dễ nhận thấy là sự xuất hiện trở đi trở lại của motif trả ơn... Đã có một số nghiên cứu đề xuất đến vấn đề này[2], mặc dầu vậy chưa có ai quan tâm đến việc lý giải chúng. Ai được nhận ơn? Ai là kẻ ra ơn? Việc “cố sức trả ơn” nói lên điều gì trong văn hóa ứng xử của người Nhật? Mục tiêu của bài viết này là hướng tới trả lời những câu hỏi đó.
-
Lịch sử văn học bao giờ cũng là cuộc chạy tiếp sức không mệt mỏi của các thế hệ văn học. Mỗi chặng lớn luôn có sự góp mặt của nhiều thế hệ khác nhau. Các thế hệ vừa có tiếp bước, song hành, vừa có đan xen, chuyển hóa trên hành trình văn học để kiến tạo nên hệ thẩm mỹ thời mình. Nhưng bao giờ vai trò chủ lực cũng thuộc về một thế hệ nào đó. Thế hệ ấy mới là chủ thể đích thực của chặng ấy. Phần cốt yếu của bức tranh văn học ở chặng đó được vẽ bởi ngòi bút của họ.
-
Truyện Kiều là một tác phẩm tự sự đa chiều, nhiều giọng, nhiều điểm nhìn. Một mặt là những điểm nhìn có sẵn của truyền thống tự sự trung đại. Đó là điểm nhìn tu từ học, điểm nhìn tiểu thuyết chương hồi, điểm nhìn lễ giáo, quan phương.
-
Bài viết gồm 2 phần, đề cập tới hai vấn đề: 1. Cơ chế hiệp vần trong Truyện Kiều; 2. Hiện tượng “vần ép” trong Truyện Kiều
-
Vấn đề tiếp nhận Truyện Kiều được bàn ở đây giới hạn trong khuôn khổ các văn bản đọc chứ chưa đề cập đến tiếp nhận trong phạm vi diễn xướng (như đố Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều, sân khấu hóa Truyện Kiều…). Trong đời sống văn học, tác giả làm ra tác phẩm có ý nghĩa khởi đầu. Nhưng nói đến câu chuyện tiếp nhận là nói đến vai trò trung tâm của người đọc. Lý thuyết tiếp nhận tập trung vào người đọc. Các nghĩa của văn bản luôn được các kiểu người đọc làm mới, làm phong phú, khác biệt.
-
Việc kể những câu chuyện và tạo ra một thứ không gian kỳ ảo, nơi trú ngụ của những linh hồn tựa như một chuyến hành trình đi tìm kiếm những bằng chứng khoa học cho việc các hiện tượng siêu tự nhiên, sự tồn tại của ma quỷ, hay cuộc sống sau khi chết là có thật, nhằm mục đích trả lời cho câu hỏi lâu dài nhất trong lịch sử về sự tồn tại của loài người. Ở Việt Nam, một trong những biểu hiện cho thấy chủ đề này đã được văn học viết thừa hưởng chính là việc truyện truyền kỳ đã xây dựng nên không gian của hồn ma mà nguồn cội của nó, trước tiên, phải được truy nguyên từ trong những chất liệu nghệ thuật cũng như quan niệm về thế giới và con người trong Folklore.
-
Trong thực tế, việc dạy văn ở nhà trường phổ thông hiện vẫn nằm trong quỹ đạo dạy HS hiểu nghĩa văn bản, thông thuộc nghĩa của các “thế bản” để tái hiện trong các bài thi có đáp án khép kín theo cách hiểu của các nhà phê bình. Cách HS “ứng đáp”, “ứng dụng” văn bản vào “tình thế” của cá nhân HS chưa được khuyến khích, khoảng cách giữa văn học nhà trường và đời sống xã hội chưa được rút ngắn. Hơn nữa, mấy năm gần đây có không ít cách phát biểu khác nhau về bản chất môn Ngữ văn, mục tiêu dạy học Văn, con đường đổi mới PPDH Văn...
-
Trong khi thực tiễn đời sống thể loại truyện ngắn đang ngày một trở nên sinh động thì vấn đề lý thuyết thể loại truyện ngắn lại không ngừng được tra vấn, bổ sung, thậm chí là đối thoại tranh biện với những lý thuyết truyện ngắn tưởng đã ổn định trước đây. Những phát biểu về truyện ngắn không ngừng ra đời nhưng lại không đễ đưa ra được một định nghĩa cho phép khái quát hết đặc điểm của các tác phẩm. Điều này một mặt thuộc về bản chất của truyện ngắn với tính chất là thể loại chưa “hoàn bị”. Mặt khác, còn tùy thuộc vào sự đổi mới tư duy nghệ thuật, quan niệm về thể loại của chủ thể sáng tạo. Một phương diện cần phải nói tới là tính “lưỡng thê” của thể loại, về sự “gần gũi” giữa truyện ngắn và tiểu thuyết.
-
Đang online:
1
-
Hôm nay:
1
-
Trong tuần:
1
-
Tất cả:
1
|